5. Ontwikkelen van circulaire verdienmodellen

Van groot belang is de ontwikkeling van een businesscase die kan concurreren met de lineaire 'take-make-waste' strategie. De beschikbaarheid van circulaire producten is niet voldoende om een circulaire sector te realiseren: deze producten moeten voor iedereen betaalbaar zijn en dus rendabel voor de producent. Daarom zijn er nieuwe verdienmodellen in opkomst, die de inzet van circulaire producten niet alleen mogelijk maar financieel aantrekkelijk maakt. Zo kun je tegenwoordig per wasbeurt voor een wasmachine betalen ('pay-per-use') of voor verlichting (de prestatie) in plaats van een lamp ('product-as-service').

Zulke verdienmodellen maken vaak een andere berekening van kosten en baten. In de 'Total Cost of Ownership' benadering gaat het bijvoorbeeld om de totale kosten van een materiaal, product of gebouw gedurende de gehele levensduur. Vanuit deze gedachte telt ook de restwaarde van de grondstoffen die in het product verwerkt zijn mee en levert extra investering tijdens de productiefase lagere onderhoudskosten op. Denk je in plaats daarvan vanuit de gebruiksfase, de 'Total Cost of Usage', dan verschuift het economisch zwaartepunt naar de prestatie of dienst die wordt geleverd, in plaats van het product. De gebruiker betaalt voor gebruik in plaats van bezit.[i]

Centraal staat dus altijd een andere vorm van waarde of waardering als uitgangspunt in de bedrijfsvoering. Naast economische waarde tellen ook maatschappelijke, sociale en ecologische waarde mee. Het hanteren van een circulair verdienmodel is een middel om circulariteit te bereiken, of om het concurrerend te maken met het lineaire uitgangspunt. Zo kan het bijvoorbeeld fabrikanten aanmoedigen om de levensduur van hun producten te verbeteren of om een keten van kritische grondstoffen te sluiten.

Innovaties
Vaardigheden
Gebouwbeheersysteem (GBS) gelinkt aan performance Data-analyse en -optimalisatie
Product-as-service model Marktonderzoek
Total Cost of Ownership Ondernemerschap
Businessmodelling

[i] Maarten Markus en Kees de Graaf, "White paper AM: Circulair ontwikkelen" (Utrecht: AM, 2019), https://www.am.nl/wp-content/uploads/2019/06/DEF-Versie-White-Paper.pdf.